No category

با مسجد کامل دامغان آشنا شید

دانلود پایان نامه

مسجد کامل دامغان ، بنایی تاریخیه در شمال شرقی شهر دامغان هستش و یکی از نمادهای باستانی این شهر حساب می شه.

مقاله های در رابطه:

  • در سفر به دامغان، از کجا دیدن کنیم؟
  • تاریخانه دامغان، مسجدی به قدمت تاریخ اسلام

شهر دامغان یکی از شهر های قدیمی ایرانه که در استان سمنان واقعه. این شهر که در گذشته «صد دروازه» نام داشت، باستانی ترین شهر پارتی ایرانه و در زمان حکومت سسلسله اشکانیان پایتخت ایران هم بوده. دامغان هم اینکه از جنوب به دشت کویر و از شمال به رشته کوه البرز محدوده. قدیمی بودن این شهر باعث شده تا آثار باستانی زیادی رو بشه در اون یافت. یکی از این آثار تاریخی خوشگل، بنای مسجد کامل دامغانه که در ادامه می خوایم شما رو با اون آشنا کنیم.

معرفی

مسجد کامل دامغان، مسجدی تاریخی واقع در شمال شرقی شهر دامغانه. این مسجد در تاریخ ۱۵ دی ماه سال ۱۳۱۰ با شماره ثبت ۸۱ در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده.

مسجد کامل دامغان

موقعیت

موقعیت مسجد کامل دامغان رو در نقشه پایین می تونید ببینین.

گذشته

بانی ابتدایی این مسجد به طور دقیق مشخص نیس ولی در منابع، «میرزا محمد خان»(سپهسالار بزرگ قاجار) و شخص دیگری به نام «حاج شیخ محمد کاظم» به عنوان بانیان بخش هایی از بنای مسجد گفته شده ان و جناب «حاج فتحعلی بیگ» هم بانی مدرسه مجاور این مسجد معرفی شده.

مسجد کامل دامغان

داستان های جور واجور دیگری هم در مورد بانیان این مسجد تاریخی وجود دارن. مثلا، در سفرنامه «استرآباد و مازندران و گیلان»، «هارون الرشید» به عنوان بانی این مسجد معرفی شده. «اعتمادالسلطنه» ساخت این بنا رو به زمان خلافت «مامون» نسبت می دهد. اون هم اینکه در کتاب «باخبر الشمس» ادعا می کنه که مسجد کامل جدید دامغان یه خرابه بوده که محمدخان سپهسالار اون رو نوسازی کرده.

هم اینکه در این کتاب این جوری عنوان شده که این مسجد شامل صحن و شبستانیه که به وسیله یه راهرو از مسجد کامل قدیم جدا می شه. این بنا که در ضلع شرقی صحن مسجد کامل  هستش این روزا «شبستان سپهسالار» نامیده می شه.

قدیم شناسی به نام « کریستی ویلسون » هم در مورد این بنا ادعا کرده که اگه کاشی کاری بالای این مناره هم زمان با ساخت اون انجام گرفته شده باشه، می توان اون رو به عنوان قدیمی ترین تزیین کاشی کاری در نمای خارجی بناها به حساب بیاره.

مسجد کامل دامغان

هم اینکه آقای « شهریار عدل » از قدیم شناسا معاصر ایرونی، در مورد این بنا این جوری نوشته س که کتیبه کاشی رو نمی توان جدا از هم از مناره به حساب بیاره، با این دلیل آوردن که معمار بنا محل قرار گرفتن کتیبه رو پیش بینی کرده بوده و حروف روی اون با حروف نقش بسته بر کتیبه آجر مناره هماهنگ می باشه.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه دربارهتقدیر و سرنوشت، فرهنگ ایرانی، دوران کودکی، تقدیرگرایی

قدمت بنا

عده ای ، قدمت مناره این مسجد رو به نیمه قرن پنجم هجری قمری متعلق می دانند. کریستی ویلسون تاریخ ساخت مناره مسجد رو سال ۴۵۹ تخمین زده. تاریخ ساخت بنای ابتدایی مسجد کامل دامغان رو به قرن های ابتدایی هجری قمری نسبت می بدن.

مسجد کامل دامغان

مشخصات

مسجد کامل دامغان دارای ۳۵ متر طول، ۱۸ متر عرض و دو ردیف ستونه که سقف های گرد آجری روی این ستون ها کار شده و فاصله بین آجرها هم به وسیله گچ بندکشی شده. در ورودی مسجد دالانی هست که به صحن مسجد منتهی می شه. این دالان، ۳۸ متر طول و ۳۶ متر پهنا داره.

قدیمی ترین بخش مسجد کامل فعلی، جبهه غربی اینه که دارای سه ایوانه. طبق یه سری از منابع تاریخی انگار قبلا در داخل ایوون میانی منبری از جنس آجر و گچ قرار داشته که این روزا دیگه وجود نداره. در ضلع غربی و شرقی مسجد کامل دامغان هم دو شبستان وجود دارن که چند سال پیش هم مورد تعمیر قرار گرفتن.

مناره مسجد کامل دامغان

در ضلع جنوبی مسجد سه ایوون به چشم می خورد که ایوون میانی از ایوون های دور و برش متمایزتر دیده می شه چون به نسبت اون ها مرتفع تر و عریض تره. دهانه این ایوون ۷ متر بوده و درازای پایین سقف اون ۱۶ متره. محراب مسجد هم در همین ایوون میانی هستش.

طبق نوشته هایی بر جای مونده از اعتمادالسلطنه مناره مسجد دارای ۱۰۵ پله و ارتفاع اون  ۳۲ متره. قانون این مناره به شکل مربع ساخته شده و هر ضلع اون بیشتر از ۵ متره ، البته به دلیل این که این قانون در پایین خاک مخفی شده شکل اون مشخص نیس. ارتفاع مناره الان حدود ۲۷ متر و محیط پایین اون ۱۴ و محیط بالای اون ۷ متره. روی مناره کتیبه ای از آجر هست که آیه نور روی اون نوشته شده. البته در گذشته کتیبه دیگری هم از کاشی روی منار وجود داشته که حالا موجود نیس.

مسجد کامل دامغان

تعمیر بنا در زمان معاصر

بنای تاریخی مسجد کامل دامغان هم مثل همه آثار تاریخی موجود در کشورمون در طول زمان دچار تخریب هایی در بنای ابتدایی شده و طبیعتا نیاز به نوسازی داشته. حالا خوبیش اینه این بنا در طول تاریخ مورد غفلت واقع نشده و چند مرتبه تعمیر هایی در اون انجام گرفته که موجب شده تا بازم با گذشت زمان زیبایی و شکوه خود رو حفظ کنه.

در سال ۱۳۱۱ شمسی، بر اثر رعد و برق شکافی تقریبا بزرگ در مناره مسجد ساخته شد که باعث آسیب دیدن نماسازی ظریف بنا شد که بعد ها تعمیر شد. هم اینکه رواق جنوبی مسجد هم یه بار به همت رییس نظام وظیفه شهر دامغان تعمیر شد. شبستان شمالی مسجد هم که در گذشته به وسیله شخصی به نام حاج محمد کاظم تخریب و بعد نوسازی شده بود، در سال های گذشته با سازه ای فلزی بازسازی شده.

دیدگاهتان را بنویسید