پایان نامه ها و مقالات

مقاله رایگان درمورد ادله الکترونیکی

دانلود پایان نامه

الکترونیکی ، تفاوت آن از اصطلاح «مبادله الکترونیکی » که درادبیات تجارت الکترونیکی بسیار رایج است معلوم می شود طبق تعریف قانون متحدالشکل معاملات الکترونیکی (یوتا )آمریکا ،مبادله الکترونیکی عبارت است از «عمل یا مجموعه ای از اعمال حادث به صورت الکترونیکی بین دویا چند شخص در ارتباط با انجام امور مربوط به کسب و کار و تجارت یا اموال دولتی »بنابراین اصطلاح مذکور مفهومی اعم از قرارداد الکترونیکی دارد زیرا بسیاری از تبادلات الکترونیکی اطلاعات که از طریق اینترنت انجام می‌گیرد صرفا انتقال اطلاعات است وهر داده پیامی نمی‌تواند موجد آثار حقوقی و مسئولیت ساز باشد .
درنتیجه ،اگر چه دو اصطلاح مذکور گاهی به‌جای یکدیگر استعمال می‌شوند ،لیکن آنچه که در اینجا موردتوجه قرار می‌گیرد ،ناظر به آن دسته ازتبادلات الکترونیکی است که موجد آثار حقوقی باشند . لازم به ذکر است ، اصطلاحات دیگری هچون «قراردادهای مجازی » و«قراردادهای برخط »نیز گاهی در مفهوم قراردادهای الکترونیکی به کار برده می‌شوند ومعنای یکسانی از آن‌ها مستفاد می گردد.
علاوه براین ،درقانون تجارت الکترونیکی ایران که در برگیرنده مجموعه قواعد و مقرراتی در خصوص مبادلات الکترونیکی است ؛ در فصل دوم که به تعاریف اختصاص یافته از اصطلاح دیگری تحت عنوان «عقد از راه دور» نام برده شده که طبق تعریف عبارت است از :«ایجاب و قبول راجع به کالاها و خدمات بین تأمین کننده و مصرف کننده با استفاده از وسایل ارتباط از راه دور» لیکن اصطلاح مذکور در هیچ جای قانون مذکور استعمال نشده است . به نظر می‌رسد ،اصطلاحات نهایی بدون توجه به حذف اصطلاح عقد از راه دور صورت گرفته است . البته در مواد 37و47 ،عبارت معامله از راه دور به کار گرفته شده است ؛ بنابراین برای اینکه عمل قانونگذار لغو تلقی نشود باید اصطلاح های «عقد از راه دور» و «معامله از راه دور» را مترادف دانسته وآنها را ناظر به مبادلات الکترونیکی بداند .
2-3- ماهیت قرارداد الکترونیکی
با توجه به تحولات چشمگیری که فناوری اطلاعات در امرتجارت ایجاد کرده ودو ویژگی سرعت و سهولت را به آن داده است ،دیگر لزومی ندارد که تجار،به‌منظور مذاکره و تبادل اطلاعات در خصوص فعالیت های تجاری و انعقاد قرارداد مورد نظر خود ، دریک مجلس حاضر شوند . بلکه آن‌ها می‌توانند از طریق فناوری‌های نوین الکترونیکی نظرات وپیشنهادهای خود را برای مخاطب ارسال کنند. طرف مقابل نیز می‌تواند از همین طریق پاسخ داده و یا پیشنهاد جدیدی مطرح سازد . حال چنانچه از این طریق بین طرفین عقدی تشکیل شود و ازآن به‌عنوان «تشکیل عقد غائبین » نام برده اند .
عقد غائبین در مقابل عقد حاضرین استعال می شود . منظورازعقد حاضرین این نیست که طرفین حتما در مجلس واحد حاضر باشندبکله منظور عقدی است که طرفین آن را به‌طور مشافهه منعقد می‌کنند اعم از اینکه دریک مجلس باشند یا در دو مکان مختلف مثل عقد با تلفن که هرچند طرفین در دو مکان حضور دارند ولی چنین عقدی از جهت زمان تشکیل، منطبق با عقد غائبین نیست . ولی همین عقد از لحاظ مکان تشکیل ، جزء عقود غائبین خواهدبود .
بنابراین عقد غائبین عبارت است از عقدی که ایجاب و قبول آن بدون مکالمه و مذاکره ، از راه دور به وسیله نامه ، تلگراف ، قاصد ،تلکس و … انجام می شود . این عقود که طرفین ، عقد را به‌طور مشافهه واقع نمی سازند عقود مکاتبه ای نیز نام گرفته اند .
عقودی که از طریق اینترنت منعقد می‌شوند نیز(مگر در مواردی که از سرویس های گفتگوی صوتی یا تصوری استفاده می شود ) ازجمله عقود بین غائبین محسوب می‌شوند . زیرا اولا عقد به‌طور مشافهه انجام نمی شود و از طریق واسطه‌های الکترونیکی صورت می‌پذیرد و ثانیا درعقود مذکور ممکن است بین ایجاب و قبول فاصله زمانی وبین متعاقدین فاصله مکانی وجود داشته باشد .
اگرچه قانون مدنی ایران در مورد عقد غائبین ساکت است ، ولی نمی‌توان در صحت این نوع عقود تردید کرد . زیرا عرف تجاری آن را پذیرفته ودلیلی بربطلان آن در قوانین موضوعه یافت نمی شود . مضافا اینکه درحقوق ما اصل بر صحت معاملات و قراردادهای منعقده بین افراد است ؛مگر اینکه دلیلی برفساد آن وجود داشته باشد و ازآنجا که دلیلی بر بطلان عقد غائبین وجود ندارد ؛بنابراین ،عقود بین غائبین را باید حمل برصحت کرد . لذا قراردادهای الکترونیکی نیزکه در زمره عقود غائبین قرار می گیرند صحیح ومعتبر هستند. اگرچه قراردادهای مذکور موجب تسریع در روابط تجاری بین افراد می‌شوند و گسترش تجارت داخلی وبین‌المللی را نیز به دنبال دارند، ولی به دلیل عدم حضور طرفین و ناشناخته بودن آن‌ها برای یکدیگر ممکن است مسائل پیچیده و مشکلاتی را نیز در روابط طرفین ایجاد کنند.
2-4-شیوه های تشکیل قرارداد الکترونیکی از طریق اینترنت
اینترنت در واقع مجموعه ای از شبکه‌های رایانه‌ای است که در سطح جهان به موجب پروتکل هایی با یکدیگر ارتباط واتصال یافته اند. با استفاده از یک رایانه و یک مودم و از طریق شرکتهای مخابرات می‌توان به یک شرکت فراهم کننده خدمات اینترنت (آی اس پی )دسترسی یافت و وارد شبکه جهانی اینترنت گردید . با استفاده از این شبکه جهانی پیام ها و داده‌های بسیاری را می‌توان ارسال یا دریافت نمود .

گسترش تجارت الکترونیکی مرهون تسهیلاتی است که شبکه جهانی اینترنت برای بازرگانان فراهم آورده است .شرکت ها و بنگاه های اقتصادی اعم از کوچک و بزرگ به راحتی می‌توانند از طریق ایجاد یک وب گاه ،کالاها یا خدمات خود را درسطح جهان معرفی وعرضه نمایند . تسهیلاتی که فناوری اطلاعات فراهم آورده تا به آنجا است که دربعضی موارد ممکن است تمام مراحل قرارداد از مرحله مذاکرات پیش قراردادی و انعقاد عقد تا مرحله اجرای قرارداد و تسلیم مبیع وتأدیه ثمن در محیط اینترنت به انجام رسد .به‌عنوان مثال، چنانچه موضوع عقدمحصولات دیجیتالی مانند نشریات یا کتاب های الکترونیکی ، نرم افزارهای رایانه‌ای ،فیلم و نوارهای صوتی ، یا ارائه مشاوره های حقوقی باشد ، مراحل تشکیل قرارداد و پرداخت ثمن از طریق کارت های اعتباری یا پرداخت وجه از یک حساب بانکی به حساب دیگر یا حتی مرحله تسلیم مبیع ( فیلم ، آثار صوتی ، متن الکترونیکی مقالات و کتب )؛ می‌تواند تماما در محیط اینترنت صورت گیرد . برعکس ، درمواردی که موضوع عقدکالاهای فیزیکی ومادی از قبیل آهن آلات ،تلویزیون وهزاران محصول دیگر است ، بخشی از مراحل عقد مانند مرحله تشکیل قرارداد یا پرداخت ثمن ممکن است در محیط اینترنت انجام گیرد . به‌طورکلی امروزه تشکیل قرارداد در محیط اینترنت به سه طریق ممکن است به انجام رسد :
1-تشکیل قرارداد از طریق پست الکترونیکی
2-تشکیل قرارداد از طریق وب گاه


برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید
رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

3-تشکیل قرارداد از طریقه مبادله الکترونیکی داده
هریک از موارد فوق را به ترتیب مورد بررسی قرار می دهیم .
2-5-تشکیل قرارداد از طریق پست الکترونیکی
ساز و کار پست الکترونیکی همانند پست های سنتی است ،با این تفاوت که درپست الکترونیکی پیام ها برخلاف پست های سنتی به‌طور فیزیکی انتقال نمی یابد بلکه در قالب بسته های دیجیتالی منتقل می گردد. از این رو ، انتقال پیام در پست الکترونیکی بسیار سریع انجام می‌گیرد ؛چندان که بین ارسال نامه الکترونیکی و دریافت آن توسط گیرنده درهرکجای دنیا بین چند ثانیه تاچند دقیقه به طول خواهد انجامید. پس از اینکه آدرس گیرنده و متن نامه الکترونیکی نگارش یافت کافی است نماد «ارسال» کلیک گردد .با کلیک نماد مذکور وظرف چندثانیه پس از آن نوشته ای مبنی بر اینکه «پیام شما ارسال شد» بر روی صفحه نمایشگر دیده می شود .در این حال، دیگر پیام از اختیار و کنترل فرستنده خارج گردیده است .نامه الکترونیکی پس از ارسال در نزد فراهم کننده خدمات اینترنتی قرار می‌گیرد وگیرنده می‌تواند با رجوع به آدرس پست الکترونیکی خود دراینترنت ،نامه را از فراهم کننده خدمات اینترنتی که نامه الکترونیکی در نزد او موجود است ، قراخواند عملیاتی که توسط گیرنده برای مشاهده متن نامه انجام می‌گیرد از چند ثانیه تا چند دقیقه بیشتر طول نخواهد انجامید .ممکن است فرستنده و گیرنده به‌طورهمزمان از شبکه جهانی اینترنت استفاده نمایند و به اصطلاح «درون خط »باشند ، در این حالت می‌توان گفت ارتباط تقریبا به‌طور همزمان بین طرفین برقرار است . اماممکن است گیرنده در زمان ارسال نامه به شبکه اینترنت متصل نبوده و به اصطلاح «برون خط »باشد . در این حالت،بی شک ارتباط به‌طور غیرهمزمان بین طرفین برقرار گشته وبا این وصف ،استفاده از پست الکترونیکی مانند پست های سنتی جلوه گر خواهد شد .
2-6- تشکیل قرارداد از طریق وب گاه
تولید کنندگان وعرضه کنندگان کالا و خدمات می‌توانند به راحتی ،به‌منظور معرفی وعرضه محصولات خود در محیط اینترنت ،مبادرت به ایجاد وب گاه هایی با آدرس ویژه وخاص نمایند . معمولا در این وب گاه شرایط عمومی عرضه کالا وخدمات ، قیمت . نحوه تسلیم مبیع یا تأدیه ثمن که معمولا با کارت های اعتباری است ، مشخصات و ویژگی های محصول و احیانا تصاویری از کالاهای مورد عرضه و … دیده می شود . معمولا در این وب گاه ها فرم هایی که دارای مندرجات خاصی می باشند ،موجود است که شخص مراجعه کننده به وب گاه می‌تواند مندرجات این فرم ها را تکمیل نموده و درنهایت نماد «من موافقم »یا «قبول می کنم » را کلیک نماید . برخی حقوقدانان این وب گاه ها را با ویترین مغازه ها یا قفسه های موجود در فروشگاههای بزرگ قابل مقایسه دانسته اند . به هرحال ، این سوال مطرح شده است که آیا آنچه در این وب گاه ها بیان شده ،ایجاب عام به شمار می رود و به صرف قبول از طرف مخاطبین عقد منعقد می گرددیا بایدمندرجات این وب گاه ها را دعوت به معامله محسوب کرد ؟ در پاسخ به این سؤال قاعده ای کلی نمی‌توان بیان کرد . اینکه ِآیا مندرجات این وب گاه ها ایجاب عام است یا دعوت به مذاکره بسته به قصد ایجادکننده وب کاه می‌باشد که این قصد می‌تواند از طریق مطالعه بیانات وشروطی که در این وب گاه ها تصریح گردیده وسایر تجلیات خارجی اراده ، استنباط شود.ودادرس در این راه ، الفاظ موجود در این وب گاه ها را برمعانی عرفیه حمل خواهد کرد وبدین سان برای کشف قصد ایجادکننده وب گاه از ضابطه ای نوعی استفاده خواهدبرد.
2-7- چگونگی ایجاد قرارداد از طریق مبادله الکترونیکی داده
شرکت ها و بازگانانی که معمولا روابط مستمر معاملاتی با یکدیگر دارند ، پیش از انجام معامله و مبادله از طریق تجارت الکترونیکی ،به‌منظور حفظ امنیت پیام ها ، قراردادی منعقد می نمایند . در این قرارداد معمولا نحوه تشخیص و انتساب پیام های رسیده به طرفین ،قالب و شکل تدوین پیام ها ، شیوه پرداخت ثمن معاملات وسایر امورمورد نظر طرفین ، تعیین می گردد . موضوع این قرارداد که در ادبیات حقوق کشور های عضونظام کامن لا «توافق شرکای تجاری» نامیده شد ه ، مبادله الکترونیکی داده است . درنظام حقوقی ایران می‌توان گفت توافق شرکای تجاری که موضوع آن مبادله الکترونیکی داده است ، بی تردید عقدی نافذ و مشمول ماده 10 قانون مدنی است .
پس از انعقاد قرارداد فوق،طرفین که معمولا روابط مستمر تجاری با یکدیگر دارند معاملات و مبادلات خود ، اعم از سفارش کالا و پرداخت ثمن و… را از طریق شبکه جهانی اینترنت به انجام می رسانند .پیام هایی که از طریق مبادله الکترونیکی داه رد و بدل می گردد ،ممکن است توسط خود طرفین قرارداد ایجاد گردد یا اینکه این پیام ها توسط نرم افزارها وبرنامه های هوشمند ارسال و یا دریافت گردد.
امروزه با استفاده از فناوری هوش مصنوعی نرم افزارها وبرنامه های هوشمند رایانه‌ای تهیه شده که به‌عنوان مدیر بازرگانی عمل می نماید و به‌عنوان مثال می‌تواند برای انبار گردانی مورد استفاده قرار بگیرد کسانی که از این نرم افزارها استفاده می‌کنند،می‌توانند شروط مربوط به ارائه ایجاب یاقبول ایجاب،فهرست کالاهای موردنظر ، حداقل و حداکثر قیمت کالاها ، تعداد ومقدار کالاهای موردنیاز و … را پیشاپیش به صورت دستورهایی در حافظه رایانه برنامه نویسی نمایند. فرض کنید فروشگاه های زنجیره ای الف که در سطح شهر تهران چندین شعبه دارد به‌طور معمول محصولات بهداشتی مورد عرضه خود را از شرکت
تولیدی ب خریداری می نماید وبین این دو بنگاه ، روابط مستمر معاملاتی وجود دارد. رایانه هوشمند متعلق به فروشگاه های زنجیره ای الف که بامشاهده اینکه موجودی شامپوی 1 در انبار به حداقل رسیده ، بلافاصله به‌طور خود کار سفارش صدبسته شامپوی 1 را برای رایانه های شرکت ب ارسال می دارد و با ملاحظه اینکه در دوماه گذشته فروش خمیردندآن‌های 2 ازخمیر داندآن‌های 3 بیشتر بوده تعداد بیشتری از خمیر داندآن‌های 2 راسفارش می دهد پس از قبول ایجاب از طرف رایانه های شرکت ب ،ثمن از طریق انتقال رمز کارت اعتباری یا از طریق حواله به حساب بانکی از پیش تعیین شده پرداخت می گردد. رایانه های هوشمند شرکت تولیدی ب نیز چنانچه ایجاب هایی دریافت نمایند که از لحاظ قیمت ، تعداد سفارش، نوع کالا و … با آنچه برنامه نویسی شده اند مطابق باشد ، ایجاب های مذکور را قبول می نمایند بدین سان بازرگانان با استفاده از نرم افزارها وبرنامه های هوشمند می‌توانند در تمام ایام سال و به‌طور تمام وقت امور بازرگانی خود را اداره نمایند . بی شک ایجاب و قبولی که به گونه فوق بین دو دستگاه رایانه مبادله گردیده است ، حاصل از تصمیماتی نیست که به‌طور مستقل توسط رایانه شکل گرفته باشد بلکه ناشی از دستوراتی است که پیشاپیش توسط استفاده کننده آن نرم افزار در حافظه رایانه برنامه نویسی شده است .
4-بررسی اعتبار وتشکیل قرارداد از طریق واسطه های الکترونیکی
2-8-شرط اطمینان از تشکیل قرارداد

اولین موضوعی که باید موردتوجه قرار بگیرد ،آن است که آیا قراردادی که با استفاده از شبکه الکترونیکی درصدد انعقاد آن بود ه ایم ، واقع شده است یا خیر؟ برای مثال ، اگر بعدا معلوم شود که یکی از طرفین قرارداد الکترونیکی ،نابالغ یامجنون بوده و یا اینکه معلوم شود به دلیل عدم تسلط به استفاده از کامپیوتر یا شبکه الکترونیکی . او نمادهای مربوطه را بدون قصد ورضا کلیک کرده ، قراردادی تشکیل نشده است و درنتیجه نمی‌توان معتقد به صحت یا لزوم آن بود . بدیهی است شبکه الکترونیکی می‌تواند به‌عنوان وسیله ای قابل اتکا برای مذاکره واعلام اراده مورد استفاده قرار بگیرد؛ با این حال ،این گفته که فرض بر اعتبار و صحت تمام قراردادهای الکترونیکی است ، در صورتی صحیح است که اول از تشکیل قرارداد اطمینان حاصل شده باشد . زیرا باتوجه به اصل عدم ، اول باید مطمئن باشد که قراردادی منعقدشده است ؛ اگر از انعقاد قرارداد اطمینان حاصل شد ، آنگاه اصل صحت برآن حاکم می شود و می‌توان گفت اصل بر صحت آن است . به عبارت دیگر ، چنانکه در کامن لا معروف است ، الکترونیکی بود ن ، قرارداد باطل را صحیح نمی کند.
آنچه گفته شد مختص تشکیل الکترونیکی قرارداد نیست ؛ قراردادهایی که به صورت مکاتبه ای یا حتی حضوری منعقد می‌شوند نیز نیازمند آن هستند که اول واقع شدنشان ثابت شود و در این مورد هیچ تفاوتی میان قراردادی که از طریق سیستم اطلاعاتی منعقد می شود و قراردادهایی که با روش‌های قدیمی انجام می‌شوند وجود ندارد . بعد از اینکه وقوع قرارداد به اثبات رسید ، اصل لزوم یا اصل صحت برآن حاکم می شود وقراردادی که به دلیل عدم رعایت شرایط انعقاد ، منعقد نشده باشد ؛نه لازم است و نه صحیح .
باتوجه به توضیحات فوق، وجود یک قرارداد الکترونیکی که با سند ، شهادت و یا نظایر آن‌ها ثابت شده باشد درصورتی که انتساب آن به هریک از طرفین مشخص نباشد یا اینکه متضمن نکاتی مبنی بر عدم رعایت شرایط اساسی صحت معاملات باشد ، نمی‌تواند حمل برصحت آن شود .

دیدگاهتان را بنویسید