qw54

متن کامل پایان نامه را در سایت منبع fuka.ir می توانید ببینید

2495550-80010
دانشگاه قم
دانشکده حقوق
رساله دکترای تخصصی در رشته حقوق جزا و جرم‌شناسی
عنوان:
مبانی تدوین الگوی اسلامی‌ایرانیِ سیاست جنایی
استاد راهنما:
دکترمحمدعلی حاجی‌ده‌آبادی
استادان مشاور :
دکترعادل ساریخانی
دکترمحمدخلیل صالحی
نگارنده:
مهدی خاقانی‌اصفهانی
زمستان 1392
624840117475

پروردگارا
به فرزانگانی که زوایای تیره اندیشهام را با آموزگاری خویش روشن نمودهاند اجر فراوان ده و مرا قدردان آنان و پروردگار شان بنما. اکنون که به یاری حضرت حق، تألیف این رساله به پایان رسید، به رسم ادب و شاگردی، بر خود فرض میدانم از محضر بزرگوارانی که بنده را یاری رساندند تشکر کنم.
از وجود فاضل و وارسته جناب استاد دکتر محمدعلی حاجیدهآبادی؛ که عالمانه، متواضعانه و دلسوزانه روشنگر راه شاگرد مشتاقشان در تزکیه و تعلیم‌اند. از ‌ایشان بهره‌‌ها بردم.
از حضرت حجهالاسلام و المسلمین استاد دکتر عادل ساریخانی؛ به پاس بینش، دانش و رأفتی که از محضرشان گرفتم؛ در طول دوره دکتری و در پیرامون آن. ایشان را می‌ستایم.
از جناب استاد دکتر محمدخلیل صالحی؛ به شکرانه رهنمودهای عالمانه و دلگرمی‌‌ های عطوفانه که بر من روا داشتند و سهم بسزایی در رشد علمیام ‌ایفا نمودند. دوام توفیقشان را خواهانم.
از همه دیگر اساتید بزرگوار و فاضل دانشکده حقوق دانشگاه قم بالأخص جناب استاد دکتر سید علی آزمایش، جناب استاد دکترابوالفتح خالقی، حضرت حجهالاسلاموالمسلمین جناب استاد دکتر جلالالدین قیاسی، جناب حجهالاسلاموالمسلمین استاد دکتر قدرت الله خسروشاهی، جناب استاد دکتر سید محمود میرخلیلی و آقای دکتر روح الله اکرمی به پاس زحمات و ارشادات بسیار مفیدشان عمیقاً سپاسگزارم. خداوند پشت و پناهشان.

تقدیم به:
پدرم، والا معلّمم، جناب استاد دکتر محمد خاقانی اصفهانی؛
اسوه تهذیب، عزّت، و شکوفایی علمی
در برابرشان تعظیم می‌کنم؛ و از راهشان پیروی
مادرم، آرام جانم، سرکار خانم استاد فخری مدّاحیان
جلوه ‌ایثار، ‌ایمان و کرامت
دستان دائم القنوت شان و جبین دائم السجودشان را میبوسم
همسرم، فخر و عزّتم، سرکار خانم دکتر سمیرا حاجیصادقی
سراسر مهر، وفا و صفا
صبر و یاری و لطفشان را می‌ستایم. درود
چکیده:
نظریهپردازی در حوزه سیاست جنایی به شدت مورد نیاز کشور است؛ فقدان الگوی بومی منسجم برای چارهاندیشی در قبال بزه و انحراف موجب ناهماهنگی دستگاههای حکومتیِ متصدی امر است، و‌این پیامدی جز افت شاخصهای عدالت کیفری در‌ایران ندارد. برنامهریزی برای عدالت کیفری در‌ایران اولاً و بالذّات متاثر از آموزههای اسلام است، اما تعبیر «سیاست جنایی اسلامی» در ادبیات فقهی و حقوقی کشور با چالش‌‌های متعددی روبروست. مطالعه پژوهشها در حوزه سیاست جنایی اسلامی نشانگر وجود چند گفتمانِ مطرح در‌این مقوله است؛ که بر مبانی، ساختار، جلوهها و تحول رویکرد به سیاست جنایی مؤثرند.
از سوی دیگر، از جمله ویژگیهای گفتمانهای غالب در سیاست جنایی غربی، قرارگیری نظام‌‌های عدالت کیفری بهطور نسبی در چارچوب یکی از مدلهای تعریف شدهی لیبرال، اتوریته، توتالیتر و مانند آن است، که خود ریشه در تقابل نظری و عملی آزادیگرایی و امنیتگرایی دارد. سیاست جنایی غربی معاصر، مبتنی بر منطق مدرنیته است. افتوخیز الگوهای غربیِ سیاست جنایی در مهار بحرانهای بزهکاری، چالشهای امنیت، و نگرانیهای جهانیشدهی دیگر، ضرورت تأمل در دو پرسش را دوچندان میکند: 1) چرا و چگونه باید روند پیروی گفتمان حقوقی کشورمان از مدلهای وارداتی و ترجمهایِ سیاست جنایی غربی را کنترل و مدیریت نمود؟ 2) آسیبشناسی در مبانی گفتمانهای رایج پیرامون سیاست جنایی اسلامی، چه دستاوردهایی برای آیندهپژوهی در حوزه سیاست جنایی بومی (اسلامی-‌ایرانی) ارائه میدهد؟
رساله، با روش تحلیل گفتمان، پس از مرور دیدگاهها در حوزه سیاست جنایی در پژوهشها و در میدان عمل در‌ایران، و نیز با توجه به تحولات اخیر تقنینی در‌ایران، میکوشد مختصات کلّی قرائتی از سیاست جنایی را ترسیم کند که بتوان آن را «نقشه راه» برای تدوین نظریه «الگوی اسلامی‌ایرانیِ سیاست جنایی» - الگوی بومی - دانست.
واژگان‌کلیدی: بومیسازی‌علم‌دینی، سیاست‌جنایی‌غربی، سیاستهای‌فقه‌جزایی، الگوی‌اسلامی‌ایرانی.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
TOC o h z u پیشگفتار: طرح تحقیقمقدمه2 1. بیان مسأله تحقیق9 2. ضرورت و اهمیت تحقیق11 3. سؤال‌‌ها و فرضیه‌های تحقیق PAGEREF _Toc526292014 h 16 4. پیشینه تحقیق PAGEREF _Toc526292014 h 16 5. روش تحقیق PAGEREF _Toc526292014 h 16 6. اهداف و کاربردهای تحقیق19 7. کاربران تحقیق19 8. مشکلات تحقیق19 9. ساختار تحقیق20فصل اول: کلّیّاتمبحث اول: مبانی سیاست جنایی23 گفتار اول: توصیف سیاست جنایی؛ پیش‌شرط تبیین مبانی سیاست جنایی23 گفتار دوم: مبانی معرفت‌شناختی29 گفتار سوم: مبانی ارزش‌شناختی30 گفتار چهارم: مبانی انسان‌شناختی32 گفتار پنجم: مبانی جامعه‌شناختی33 گفتار ششم: مبانی حقوقی34مبحث دوم: رویکردها به سیاست جنایی35 گفتار اول: رویکرد انطباقی بر مدل‌های غربی36 گفتار دوم: رویکرد انطباقی بر گفتمان فقهی سنّتی37 گفتار سوم: رویکرد تلفیقی به «گفتمان/ مدل»های فقهی- غربی38 گفتار چهارم: رویکرد نظریه‌پردازی در عرصه سیاست جنایی اسلامی-‌ایرانی38مبحث سوم: بومی‌سازی سیاست جنایی39 گفتار اول: معنای بومی‌سازی علوم انسانی و به ویژه سیاست جنایی44 گفتار دوم: ضرورت بومی‌سازی علوم انسانی و به ویژه سیاست جنایی44 گفتار سوم: لوازم بومی‌سازی علوم انسانی و به ویژه سیاست جنایی46 گفتار چهارم: آسیب‌شناسی الگوهای بومی‌سازی علوم انسانی و به ویژه سیاست جنایی46فصل دوم: نقد سیاستگذاری جناییِ پیرو الگوی غربیمبحث اول: چالش‌های ذاتی49 گفتار اول: حاکمیت مدرنیته بر سیاست‌گذاری علوم انسانی در غرب49 گفتار دوم: چیرگی «عقل ابزاری»؛ زمینه‌ساز جنبش پسااستعماریِ «مطالعات انتقادی حقوق»52 گفتار سوم: چیرگی اثبات‌گرایی بر «نظریه اجتماعی» و «حوزه عمومی» در غرب57 گفتار چهارم: حاکمیت مدرنیته بر فلسفه سیاسی غرب64 بند اول: دموکراسی لیبرال65 بند دوم: معطوف بودن دموکراسی لیبرال به دموکراسی پساتوتالیتر68 1) ‌ایدئولوژی، قدرت نامرئی توتالیتاریسم PAGEREF _Toc526292059 h 70 2) سازماندهی تودهها؛ عوامگرایی توتالیتاریستی PAGEREF _Toc526292060 h 72 3) قانونمداری صوری در کنار قانونمداری واقعی PAGEREF _Toc526292061 h 73 گفتار پنجم: تناقض‌های ذاتی و پنهانِ آزادی با دموکراسی‌های لیبرال غربی75 گفتار ششم: نوسان میان امنیت‌محوری و آزادی‌محوری در سیاست جنایی غربی78مبحث دوم: چالش‌های انطباق93 گفتار اول: مغایرت با ساختار شرعی سیاست جنایی جمهوری اسلامی‌ایران93 گفتار دوم: مغایرت با اقتضائات سرزمینی و عرفی‌ایران94جدول نمایه چالشهای ذاتی و چالشهای انطباقی گفتمان غربگرای سیاست جنایی95
فصل سوم: نقد سیاستگذاری جناییِ پیرو گفتمان فقهیِ سنّتیمبحث اول: چالش‌های ذاتی97 گفتار اول: سیمای عمومی چالش‌ها105 گفتار دوم: ضعف در توسلِ بایسته به عقلانیت114 گفتار سوم: ضعف در توسلِ بایسته به مصلحت133 گفتار چهارم: اقتدارگرایی تاریخی شدید؛ در جدال با آزادی‌گرایی و اجتماع‌مداری145مبحث دوم: چالش‌های انطباق168 گفتار اول: مغایرت با الگوی صحیح معرفتشناختی و روششناختیِ تولید «علم دینی»168 گفتار دوم: تضعیف پویایی تعامل فقه جزایی با علوم جزایی و الزامات بینالمللی184 گفتار سوم: تضعیف انسجام ماهوی و شکلی فقه جزایی با سیاست جنایی187جدول نمایه چالشهای ذاتی و چالشهای انطباقی گفتمان سنّتگرای فقهیِ سیاست جنایی208فصل چهارم: تدوین الگوی بومی سیاست جنایی؛ وضع کنونی، بایستهها و محورها
مقدمه210مبحث اول: جنبه‌های غیربومی سیاست جنایی کنونی‌ایران214 گفتار اول: ضعف تاریخی و ساختاری در وضوح نسبتِ امر فقهی با امر شرعی با امر حقوقی218 گفتار دوم: ضعف در حمایت از ارزش‌های حقوق بشری227 گفتار سوم: ضعف در اتخاذ راهبرد سنجیدهی الهام ‌از‌نظام‌های‌سیاست‌جنایی236 گفتار چهارم: انحراف از ‌سیاست‌جنایی‌مشارکتی‌به‌سیاست‌جنایی‌عوام‌گرایانه239مبحث دوم: بایسته‌های بومی‌سازی سیاست جنایی‌ایران؛ ‌ایرانِ در گذار248 گفتار اول: اقتضائات؛ در تقابل و تعامل میان بومیشدن و جهانی‌شدن254 بند اول: اقتضائات ملی سیاسی PAGEREF _Toc526292091 h 260 بند دوم: اقتضائات ملی اجتماعی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *