پژوهش دانشگاهی – بررسی تاثیر ویژگی های فردی و سازمانی بر مهارتهای ارتباطی کارکنان با ارباب …

دانلود تحقیق و پایان نامه

نظریه های کاتل و آیزنک موضوع پژوهش های بسیاری قرار گرفته است و برخی از نظریه پردازان عقیده دارند که کاتل بر روی تعداد زیادی ویژگی تمرکز کرده است و آیزنک بر روی تعداد کمی. در نتیجه، یک نظریه جدید توسط مک کری و کوستا به نام نظریه پنج عاملی[۱۱۴] شخصیت شکل گرفت. در این مدل، پنج عامل شخصیت نشانگر پنج ویژگی اصلی است که در تعامل با یکدیگر، شخصیت انسان را شکل می دهند. با وجودی که پژوهشگران غالباً با یکدیگر بر روی نامگذاری دقیق این ابعاد اختلاف نظر دارند امّا نام های زیر بیشتر متداول است :
۱- برون گرایی.
۲- تطابق پذیری .
۳- وظیفه شناسی، وجدان یا دلسوزی .
۴- روان رنجوری یا ثبات عاطفی .
۵- باز بودن نسبت به تجربه، تجربه اندوز یا گشودگی .
مدل ۵ عاملی شخصیت ۵ بعد اساسی است که بیشتر تغییرات مشخص و مهم در شخصیت آدمی را در برمی گیرد و بیشتر به عنوان Big Five نامیده می شود . این ۵ عامل بزرگ عبارتند از :
۱- برون گرایی: برون گرایی به خوشه ای از صفات اطلاق می گردد و آن درجه ای است که شخص، پرانرژی، معاشرتی، جسور، عالم، هیجان طلب و دارای شور و شوق، دارای اعتماد به نفس و دارای احساسات مثبت هست. این بعد سطح آسایش و رفاه فرد در ارتباطات را بررسی می کند. برون گراها مایلند که با گروه، مدعی، جامعه پذیر و خوش مشرب باشند. در حقیقت افراد برون گرا تمایل به اجتماعی بودن، احساسی بودن و صمیمی بودن داشته و معمولاً با افراد متفاوت بهتر کنار می آیند. برون گرایان هنگام کار روحیات و حالات مثبت داشته، نسبت به شغلشان، احساس رضایت بیشتر و عموماً درباره سازمان و محیط پیرامونی شان احساس بهتری دارند.
۸۲
۲- تطابق پذیری: این ویژگی به گرایش افراد به همسان بودن با دیگران ارتباط می یابد. افراد با ویژگی تطابق پذیری، قابل اعتماد، رو راست، نوع دوست، مهربان و دارای خصیصه از خود گذشتگی، پیرو، متواضع و فروتن و خوش قلب هستند. افراد تطابق پذیر معمولاً هدایت کنندگان تیمها می باشند.همچنین آنها مناسب برای تدریس، امور روانشناسی، مشاوره، کارها و فعالیتهای اجتماعی اند. از آنجا که این افراد در پی ایجاد سازگاری و راحت کنار آمدن با افراد هستند، معمولاً از مباحث اختلاف زا یا بحث برانگیز اجتناب می ورزند.
۳- وظیفه شناسی، وجدان یا دلسوزی: این بعد معیار سنجش قابلیت اطمینان است. فرد با وجدان بالا، فردی شایسته، منظم، وظیفه شناس، هدف جو، دارای انضباط شخصی، وقت شناس وقابل اتکا (مشاور) می باشد. وظیفه شناسی، دربسیاری از موقعیت های سازمانی، مفید و مهم تلقی شده و شاخص مناسبی برای پیشگویی عملکرد در بسیاری از مشاغل می باشد. چرا که تمایل این افراد برای دستیابی به موفقیت بیشتر است .
۴- روان رنجوری یا ثبات عاطفی: این بعد به توانایی فرد در تحمل استرس مربوط می شود. افراد با ویژگی روان رنجوری دارای ثبات عاطفی پایین اند. این افراد نگران، عصبی، مأیوس و نا امید، دارای استرس، خجالتی، آسیب پذیر و شتابزده هستند. افراد روان رنجور معمولاً حال و هوای منفی در محیط کار خود داشته و عموماً نگرش منفی نسبت به کار خود دارند. ممکن است در تصمیم گیری های گروهی، نفوذ هشیارکننده[۱۱۵] داشته باشند که این امر از طریق بیان جنبه های منفی تصمیم اخذ شده صورت می گیرد.
۵- بازبودن نسبت به تجربه، تجربه اندوز یا گشودگی: آخرین بعد، میزان علاقه افراد نسبت به تازگی و کسب تجربه های جدید را نشان می دهد. افراد با این ویژگی دارای قدرت تخیل، علاقه به جلوه های هنری، کنجکاو نسبت به ایده های دیگران، با احساسات باز، دارای ایده و اقدام گرا هستند. افرادی که گشودگی در پذیرفتن تجربیات دارند، برای مشاغلی که در آنها تحول و تغییر زیاد روی می دهد و یا نیاز به نوآوری یا ریسک قابل ملاحظه ای دارند، می توانند مفید واقع شود. برای مثال کارآفرینان، معماران، عاملان تغییر در سازمان ، هنرمندان و دانشمندان تئوری پرداز، عموماً در این ویژگی در سطح بالایی قرار دارند. ( خنیفر و همکاران ،۱۳۸۸: ۵۲-۵۰ )
۸۳
 
ابعاد شخصیتی
Big -5
ویژگی های مشخص مرتبط با
Big- 5
( شکل ۲-۴ )- سلسله مراتب سازمان شخصیت
منبع : حسین خنیفر و همکاران،۱۳۸۸ ،۵۲
۲-۴۲ . ویژگی های شخصیتی مورد بررسی افراد بر اساس تحقیق Big Five
برای ایجاد یک چارچوب شخصیتی متحد و براساس تحقیقات Big Five روابطی بین ابعاد شخصیتی و مهارتهای ارتباطی می توان نشان داد .
افراد دارای اعتماد به نفس، با دقت، قادر به برنامه ریزی سازمان یافته، سخت کوش، مصمم و موفقیت محوراند، مایلند که عملکرد بهتری در مهارتهای ارتباطی داشته باشند. این افراد به علاوه باعث بهبود در ارتباطات میان فردی شده و در سطح بالاتری از مهارتهای ارتباطی با ارباب رجوع قرار دارند .
حال با توجه به پژوهش حاضر از میان ویژگی های شخصیتی بیان شده توسط دانشمندان ما به ذکر نمونه هایی از ویژگی های شخصیتی می پردازیم که با مهارتهای ارتباطی افراد در تقابل است و عبارتنداز:
۲-۴۲-۱ . برون گرا
نگرش برون‌گرایانه، انسان را به سوی دنیای عینی بیرون سوق می‌دهد. چنین افرادی برطبق قواعد انعطاف‌ناپذیری زندگی می‌کنند. برونگرا فردی اجتماعی است که در فعالیتهای گروهی شرکت می کند و به دنبال فعالیتهای مهیج است. چنین فردی بی قرار و خوش بین است. این افراد مردم آمیز و هیجان طلبند و فعالیتهای اجتماعی را به فعالیتهای انفرادی ترجیح می دهند. برون گرایی، عملکرد افراد را در موقعیت مدیریتی و فروش پیش بینی می کند زیرا جزء مشاغلی است که مستلزم تعاملات اجتماعی زیادی است.
۸۴
بطور مشابه، تمایل به تجربه پذیری در پیش بینی مهارت ارتباطی مهم است و منطقی به نظر می رسد. به طور شهودی، به نظر می رسد افرادی که خونسرد و مطمئن هستند تقریباً تمام کارها را بهتر از افراد دلواپس و نامطمئن انجام می دهند. محققان بیان می کنند، ممکن است علت این باشد که فقط افرادی که ثبات بالای احساس دارند، شغلشان را حفظ می کنند و مهارتهای ارتباطی خوبی دارند. ویژگی های افراد برون گرا عبارتست از اعتماد به نفس، جاه طلب، پرانرژی، بلند پرواز .
۲-۴۲-۲٫ درون گرا
نگرش درون‌گرایانه، او را متوجه دنیای درون خود می‌نماید. این افراد از تفکر خود بازداری کرده و شدیداً هیجانی هستند. آنها از ارزش‌ها، اصول اخلاقی و آداب و رسومی که آموخته‌اند، دست برنداشته و از آن‌ها پیروی می‌کنند و به طور غیرمعمول نسبت به انتظارات و عقاید دیگران حساس هستند. اغلب زنان دارای این تیپ شخصیتی هستند. درونگراها به فعالیتهای فردی علاقه مند بوده و نیازمند تفکرند. به آرمانهای خود بها می دهند و سعی می کنند به آن آرمانها برسند. این افراد همراهی با کتاب را به همراهی با مردم ترجیح می دهند و عموماً مردم گریزند. منظم و جدی و در کارهای خود احساس مسئولیت می کنند. آنها احساسات و هیجان‌های خود را سرکوب کرده، در تمام جنبه‌های زندگی خود واقع‌گرا هستند. درون گراها تمایل دارند که درخود، ترسو و ساکت باشند. ویژگیهای درون گرایی شامل کمرو، بی ریا، سرسخت، پایدار، کاری، سازگار، عصبی، دلواپس، غمگین و متزلزل است .
۲-۴۲-۳ . سوداگرا
شخصی که وظیفه شناسی بالایی دارد، مسئول، سازمان یافته، مستقل و مصمم است. آنهایی که امتیاز پایینی دارند در این بعد قرار نمی گیرند افرادی حواس پرت، سازمان نیافته و غیر قابل اطمینان هستند . کارهایی را ترجیح می دهد که جنبه حرف زدن و گفتاری داشته باشد تا بتواند با قدرت بیان خود و دیگران را تحت تأثیر قرار دهند. مشخصه افراد با ویژگی سوداگرا خلاق، مبدع، کنجکاو و مستقل می باشد .
۲-۴۲-۴ . اجتماعی
این بعد به گرایش افراد برای احترام گذاشتن به دیگران باز می گردد. افرادی که توافق زیادی با دیگران دارند هماهنگ، خونگرم و قابل اعتماد هستند. افرادی که امتیاز پائینی در موافقت با دیگران می گیرند، خونسرد، ناموافق و مخالف هستند. ویژگی های شخصیتی افراد اجتماعی عبارتند از: خونگرم، صمیمی، همیار و فهیم .
۸۵
۲-۴۲-۵ . هنرمند
افراد با این ویژگی دارای قدرت تخیل، علاقه به جلوه های هنری، کنجکاو نسبت به ایده های دیگران، با احساسات باز، دارای ایده و اقدام گرا هستند. افراد احساساتی که علاقه مند به بیان احساساتشان از راه هنر هستند. این طبقه، روراست، صادق، خودمانی و عامه پسند هستند.ویژگی های شخصیتی افراد هنرمند عبارتند از خیال پرداز، نامنظم، آرمانگرا، احساسی، غیرکاری می باشد. (رابینز، پارسائیان و اعرابی،۱۳۸۰ : ۱۶۰-۱۵۸ )
۲-۴۳ . ارتباطات و ویژگی های شخصیتی افراد

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir