ربریهای پیشنهادی در گروه کاربریهای شهری و عمومی قرار داشتهباشد در غیر اینصورت باید زمین آن از اداره اوقاف خریداری گردد.
از آنجا که آبانبارها با توجه به ماهیت کارکردی خود نقطه عطفی در مراکز محلات قدیمی بودهاند، همواره مردم به آنها به عنوان یک مرکز محله و محلی برای اجتماع و تعاملات اجتماعی نگریستهاند، بنابراین امروزه که دیگر از این بناها استفاده نمیشود، با تبدیل فضای آنها به فضاهای عمومی و جمعی میتوان علاوه بر بازگرداندن حیات به آنها، باردیگر خاطرات مردم نسبت به آبانبارها را زنده نمود. چه بسا در محله پشت اداره پست دیده میشود که با وجود تخریب آبانبار قدیمی در مرکز محله، امروزه با بستن داربست و چادر در مکان سابق آبانبار به برپایی جشنهای نیمه شعبان و توزیع نذری پرداخته میشود. در صورتی که بنای آبانبار حفظ شده بود دیگر نیاز هرساله به نصب داربست و چادر از بین میرفت. به طور کلی میتوان جهت تغییر کاربری آبانبارها پیشنهادات زیر را ارائه نمود: تبدیل آبانبارها به نمایشگاه نقاشی و صنایع دستی، موزه، نمایشگاههای موقت، آمفی تئاتر، کارگاههای آموزشی محله، چایخانه، قهوه خانه، فضاهای ورزشی، کتابخانه، فضای گردهمایی برای افراد محله و برگزاری کلاسهای نجوم(به علت گستردگی فضا و ارتفاع زیاد گنبد آبانبارها، این مکان میتواند جهت آموزش صور فلکی برای دانش آموزان و دانشجویان نجوم قابل استفاده باشد). در ادامه ویژگیهای ساختاری و نیازهای فضایی هریک از این کاربریها معرفی میگردد تا مشخص شود جهت تغییر کاربری چه اقداماتی باید صورت پذیرد. در انتها نیز باتوجه به بافت فرهنگی – اجتماعی شهر لار و همچنین با توجه به موقعیت و وضع موجود آبانبارها تعدادی از این کاربریها که توجیه اقتصادی، اجتماعی و محیطی بیشتری دارند، به عنوان کاربریهای مناسب انتخاب میگردند.
معرفی کاربریهای مناسب برای انطباق دادن آبانبارها
با توجه به آنچه در بخش قبل بیان گردید، کاربریهای عمومی در مقیاس محلی و شهری، گزینههای مناسبی جهت تغییر کاربری آبانبارها میباشند. از بین کاربریهای شهری که در تقسیمبندی سعیدنیا ارائه گردیده، کاربری تجاری و کاربری فرهنگی- تفریحی و ورزشی(اوقات فراغت) به دلیل موقعیت قرارگیری آبانبارها در مراکز محلات و نقاط مهم شهری، همچنین به دلیل تطبیق پذیری بیشتر فضای آنها با نیازهای این کاربریها، از دیدگاه اقتصادی، اجتماعی و محیطی توجیهپذیرتر میباشند. در ادامه به معرفی زیر شاخههای هریک از این کاربریها و سرانه و فضاهای مورد نیاز آنها میپردازیم.
معیارهای تعیین کاربری زمین
معیار مکانی در تعیین کاربری زمین، استانداردی است که با آن، مکان بهینهی یک کاربری در شهر مورد سنجش قرار میگیرد. معیارهای مکانی هرنوع استفاده از زمین، انعکاس وضعیت اجتماعی، اقتصادی و کالبدی شهرها و همچنین مردمی است، که در آینده از آن بهرهمند خواهند شد. به عبارتی دیگر، مشخصات محلی و احتیاجات ساکنان شهر و موسسات و نهادهای مستقر در شهر، اساس تعیین معیارهای مکانی کاربری زمین شهری به شمار میرود(سعیدنیا، ۱۳۸۷، ص۲۰). به طور کلی در مکانیابی عملکردهای شهری باید به سازگاری، توجیه اقتصادی، دسترسی و … توجه نمود.
کاربری فرهنگی، تفریحی و ورزشی(اوقات فراغت):
در جلد یک کتاب سبز شهرداری، کاربری فرهنگی و گذران اوقات فراغت یکی از کاربریهای اصلی شهری در نظر گرفته شدهاست. تفریح، فعالیتی هدفند است و دارای کارکردهای زیر میباشد: ۱- استراحت، ۲- تفرج، ۳- خلاقیت و آموزش و ۴- تحکیم مشارکت و روابط اجتماعی. کاربریهای فرعی این زیر گروه عبارتند از: فعالیتهای فرهنگی و نمایشگاهی، انجمنها و مجامع عمومی، مراکز سرگرمی، فعالیت تفریحی، تفرجگاه، پاتوق و اردوگاه جمعی، پارکهای شهری، زمین بازی، فضاهای ورزشی، کتابخانه، نمایشگاه(نگارخانه)، فروش محصولات فرهنگی و … .
کاربریهای اوقات فراغت، بر حسب مقیاس عملکردی در سطح شهر و منطقه آن، مشخصات مکانی متفاوتی دارد و به طور کلی از ضوابط مکانی زیر پیروی میکند:
باید در فاصلهای مناسب از نواحی مسکونی قرار گرفته، دسترسی به آنها آسان باشد.
محل انواع فعالیتهای فرهنگی و تفریحی(که جاذب جمعیت است) باید در مراکز شهری قرار گرفته باشد؛ و یا خود مرکز ویژهای را به وجود آورد که در مرکز برزنهای شهری قرار گیرد.
مراکز تفریحی باید با پارکها و فضاهای باز هماهنگ باشند تا بافت طبیعی یا مصنوعی و متناسب برای کلیه فعالیتهای تفریحی پدید آورند. پراکندگی فضاهای آزاد و فضاهای تفریحی از سرزندگی و جمعیتپذیری آنها میکاهد و بدین گونه، ساکنین شهری چنان که باید از آنها استفاده نمیکنند(سعیدنیا، ۱۳۸۷، ص ۲۹).
در ادامه هریک از کاربریهای فرهنگی و ورزشی در دو دستهی جداگانه معرفی میشوند.
الف) کاربریهای فرهنگی
این فعالیتها شامل احداث نمایشگاه، کتابخانه، چایخانه، شربتخانه، پاتوق و مرکز تعاملات جمعی میباشند. نمایشگاه باید در مکانی احداث گردد که تردد افراد به آنجا زیاد میباشد.
نمایشگاه صنایع دستی و آثار هنری: مساحت موجود آبانبارها میتواند پاسخگوی احداث نمایشگاههای صنایع دستی و آثار هنری در مقیاس یک منطقه شهری باشد. نور مورد نیاز میتواند از طریق نور مصنوعی نقطهای تامین گردد. تنها مورد مهم در طراحی فضای داخلی توجه به سیرکولاسیون حرکتی درون فضا میباشد. – چایخانه و شربتخانه: این کاربریها بهتر است در همجواری مکانهای عمومی و تفریحی، نظیر زیارتگاه، بازار، مسجد و فضای سبز در مقیاس شهری مکانیابی گردد. نکتهای که باید به آن توجه نمود تامین فضای کافی برای آشپزخانه و ارائه راهکاری برای دفع فاضلاب آن میباشد.
سرای محله: سرای محله مکانی جهت برقراری تعاملات اجتماعی میان افراد و احتمالا برگزاری مراسم اعیاد و جشنها میباشد. مساحت مورد نیاز بسته به جمعیت محله متفاوت است. نکته مهم در طراحی فضای داخلی این کاربری، ایجاد فضایی پویا و جذاب در عین دارا بودن شرایط آسایش برای حضور در زمان طولانی میباشد. فضای داخلی سرای محله باید از انعطاف پذیری کافی جهت انجام فعالیتهای متنوع برخوردار باشد.
کتابخانه: شعاع عملکرد کتابخانه محلی ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ متر، جمعیت تحت پوشش آن ۱۰۰۰تا ۱۰۰۰۰نفر، سطح زیربنای آن ۱۸۰ تا ۲۵۰ متر و ظرفیت سالن مطالعه آن ۲۰ تا ۲۵ نفر میباشد(سعیدنیا، ۱۳۸۳، ص ۱۶). همچنین سرانه کتابخانه به ازای هر نفر ۷/۰-۵/۰ مترمربع میباشد. به دلیل کمبود نور در فضای آبانبارها میتوان تنها به احداث کتابخانه امانی اکتفا نمود. علاوه بر آن میتوان بخشی از سرای محله را نیز به کتابخانه اختصاص داد. همجواری مناسب برای کتابخانهی محله، پارک محلی، مرکز محله و بنیادهای آموزشی محله میباشد.
ب)کاربریهای ورزشی:
انواع ورزش از دیدگاههای مختلف به چند دسته تقسیم میشود، به عنوان مثال از دیدگاه تاریخی به دو دستهی ورزشهای باستانی(کهن)(استفاده خاص)، ورزشهای مدرن(جدید)(استفاده عمومی) و از دیدگاه علوم اجتماعی به ورزش انفرادی و ورزش اجتماعی(یا گروهی و تیمی) تقسیم میشود. تعمیم ورزش از سوی نهادهای عمومی، دارای اهداف کلی زیر میباشد: اهداف جسمانی، اهداف روانی و اهداف اجتماعی(جلوگیری از اشاعه آسیبهای اجتماعی و تقویت همبستگی اجتماعی). تنیس روی میز، شطرنج، تکواندو، زورخانه، ایروبیک، بدنسازی و کشتی از جمله ورزشهایی است که برای واحد همسایگی مناسب میباشد. به پیشنهاد آقای سعیدنیا مراکز ورزشی واحد همسایگی فاقد فضای بستهاند و ۱۰۰ درصد آنها به فضای آزاد اختصاص دارد. به دلیل دمای بسیار بالای هوا در شهر لار طراحی برخی فضاهای ورزشی در محیطهای سرپوشیده نامطلوب به نظر نمیرسد. در تعیین کاربری ورزشی باید به تعداد ساکنان، تراکم جمعیت، ساخت سنی و جنسی و مشخصات اجتماعی و فرهنگی منطقه توجه شود. به عنوان مثال منطقهای که ساخت سنی جوانتری دارد، در اولویت احداث ورزشگاه قرار میگیرند(سعیدنیا، ۱۳۸۳، ص۵۰). در زیر به تفضیل ویژگیهای کیفی و کمی مورد نیاز زورخانه، سالن بدنسازی، ایروبیک و سالن کشتی توضیح داده میشود.
زورخانه: زورخانه مکانى است براى تقویت روحیه ورزشکارى، تواضع، فروتنى و دورى از تکبر. ورزشهای زورخانهای از زمانهای دور در فضایی سرپوشیده انجام میگرفت و ساختمان آن شبیه سردابها و عبادتگاههایى بود که زورخانه ها در دوران باستان از آنجا ظهور پیدا کردهاند. با ظهور اسلام و تاکید بر تربیت نظامی پسران، موضوع ورزش کردن آنها جدیتر شد تا سرانجام در قرن هفتم زورخانه ها به شکل امروزی در آمدند. از ویژگیهای معماری این بنا میتوان به موارد زیر اشاره نمود. درب ورودی زورخانه کوچکتر از درهای معمولی طراحی میشود، به نحوى که افراد هنگام ورود با حالت خضوع وارد مىشوند. سقف زورخانه بلند و گنبدى شکل، شبیه معابد و مساجد مىباشد. گود زورخانه، که محل اجرای حرکات ورزشى زورخانهاى مىباشد، اغلب به شکل هشت ضلعى و به قطر ۱۰ متر ساخته مىشود. این گود۷۰ سانتى متر پایین تر از سطح کف سالن زورخانه قرار دارد. به منظور جلوگیرى از وارد آمدن صدمه به ورزشکاران، سرتاسر لبه گود با چوب و یا پلاستیک نرم پوشیده میشود. در فضای اطراف گود، سکوهایی برای تماشاچیان و جایگاهى مخصوص برای وسایل و ابزار ورزشی تعبیه میگردد. سردم یا جایگاه مرشد، از دیگر فضاهایی است که طراحی آن اهمیت بسیار دارد. سردم محلی منزه و قابل احترام است و مرشد باید از آنجا به فضای گود تسلط کامل داشتهباشد. نمای سکوی سردم را از سنگ مرمر و یا چوب گردو میسازند. جای مرشد در کنار در ورودی و نشیمنگاه او بر سکوی نسبتا مرتفعی است که طاقهای هلالی یا مربع شکل دارد و یک یا چند زنگ به آن آویختهاند(سایت فدراسیون بین المللی ورزشهای زورخانهای).
نکاتی که باید در انتخاب زمین زورخانه به آنها توجه شود، به قرار زیر است:
موقعیت زمین زورخانه: مکان انتخابی برای احداث زورخانه باید دارای دسترسی آسان از خیابانهای اصلی و خطوط حمل و نقل عمومی باشد. این مکان نباید در کنار مجتمعهای مسکونی، مراکزعمومی پرمراجعه و یا مراکزی که نیازمندآرامش هستند، مانند بیمارستانها، انتخاب گردد. ارجح آن است که زورخانهها درکنارمراکز آموزشی، نظیرمدارس، دبیرستانها ودانشگاهها ساختهشوند.
جانمایی بنا(تعیین محل احداث بنا): محل احداث بنا باید به گونهای انتخاب گردد که بتوان در طراحی و ساخت به بهترین شکل ممکن از عوارض طبیعی استفاده نمود. به دلیل وجود گنبد و پنجرههای زیرآن باید به عوامل طبیعی نظیرآفتاب، باد و باران نیز توجه گردد.
زمین انتخابی باید به گونهای باشد که بتوان پارکینگ مورد نیاز را نیز تامین نمود.
در طراحی زورخانه باید به نکات زیر توجه شود:
محل ورود وخروج ورزشکاران، سادات وپیش کسوتان باید مجزا از مح

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود پایان نامه با موضوعانطباق پذیری، استاندارد، توسعه پاید، نمای ساختمان
دسته‌ها: No category

دیدگاهتان را بنویسید